Wooncoöperatie als nieuw woonmodel voor Vlaanderen
Lieve Drooghmans 20th October 2020

Iedereen is overtuigd dat we moeten openstaan voor nieuwe woonmodellen. Na het collectief wonen, zet Architectuurwijzer zijn zoektocht naar nieuwe woonmodellen verder door zich nu te focussen op het coöperatief wonen. Een architecturaal-artistieke verkenning van het coöperatief model wordt mogelijk dankzij de steun van diverse partners van AW, met in het bijzonder ons recent vernieuwde partnerschap met Cera voor de periode 2020-2022.

In de meest pure versie van een wooncoöperatie gaat het over bewoners die zich verenigen om hun woonwens samen waar te maken. Zij verwerven een aandeel binnen de wooncoöperatie, worden zo mee eigenaar van de coöperatieve vennootschap en krijgen in ruil een woonrecht. Met de aandelen (en leningen) wordt de coöperatieve vennootschap eigenaar van het volledige gebouw, zowel van de woningen als van de gemeenschappelijke delen. De coöperant heeft een gebruiksrecht op de ‘stenen’, wat zich vaak vertaalt in een huurcontract, maar hij is nooit eigenaar van zijn eigen woning.

Coöperatief wonen kan leiden tot betaalbaar wonen én ook tot kwaliteit, woonmobiliteit en flexibiliteit. Tevens kennen de wooncoöperaties een grote variatie: van individuele klassieke woningtypes tot cohousing en woongemeenschappen. Die lessen hebben we geleerd tijdens onze studiereizen naar Wenen en Zürich.

In Vlaanderen zijn wooncoöperaties voorlopig nog schaars. In de afgelopen jaren zijn er enkele opgericht – zoals wooncoopOak Tree ProjectsCollectief GoedDe Okelaar, … – maar er is nog veel groeimarge. In de komende jaren willen Architectuurwijzer en Cera ook andere mogelijkheden voor het coöperatief wonen verkennen. Het lijkt ons immers een ideaal model om grote historische sites te herbestemmen naar wonen én om kleinschalige woonvormen met ruimte voor zorg te realiseren. Tevens geloven we sterk dat een coöperatief beheer van het wonen een mogelijk antwoord vormt op de versnippering van eigendommen, percelen en woningen.

In een recente publicatie ‘Coöperatief Wonen in Vlaanderen heeft Cera reeds eerste inzichten verzameld, in samenwerking met Endeavour, Miss Miyagi en Architectuurwijzer. Ook in het webinar ‘Wooncoöperatie, een model tussen huren en kopen. Een model van betaalbaar wonen?’ delen Peggy Totté (Architectuurwijzer), Lieve Jacobs (Cera) en Jan Denoo (Endeavour) hun expertise in de wooncoöperaties met een breed publiek:

 

 

In verder onderzoek, artikels, lezingen, … willen we deze inzichten aanvullen en verrijken. Onze blogs belichten verschillende aspecten van het coöperatief wonen:

Cera en Architectuurwijzer presenteren alle beschikbare info via cooperatiefwonen.be, de eerste website rond coöperatief wonen in Vlaanderen. Hiermee bieden we een platform waar alle ontwerpers, overheden, bouwprofessionals, bewoners en andere geïnteresseerden informatie kunnen vinden over de wooncoöperatie. 

 

Coöperatief wonen op tournee

Vanuit onze werking rond coöperatief en collectief wonen, wordt Architectuurwijzer regelmatig gevraagd voor workshops en lezingen. Wil jij of je organisatie meer info? Contacteer dan peggy@architectuurwijzer.be.

  • Gastcollege collectieve woonvormen, Thomas More Mechelen – Opleiding toegepaste architectuur – 24/02/2022
  • Lezing Collectief & coöperatief wonen, in het kader van lezingenreeks ‘Anders bekeken’, Oudergem – 2/12/2021
  • Sessie ‘Coöperaties als antwoord op maatschappelijke uitdagingen – coöperatief wonen’ op partnerdag Cera – 16/11/2021
  • Lezing ‘Mindshift in wonen en vastgoed’ op Durabrik klimaatevent, Gent – 18/10/2021
  • Lezing ‘Living together’ (Peggy Totté & Ruth Soenen), Festival van de Architectuur, Oostende – 15/10/2021
  • Lezing over collectief/coöperatief wonen in Vlaanderen, tijdens BK TalkBuilding together! Concepts and tools for shared futures’, TU Delft – 7/10/2021 (Bekijk de opnames via YouTube, vanaf 1u14.)
  • Presentatie over de wooncoöperatie op de Woonraad van Brugge – 21/04/2021
  • Webinar ‘Wonen na Corona’ – workshop ‘Een nieuw elan voor de nieuwe wooninitiatieven na corona?’, georganiseerd door Steunpunt Wonen – 25/02/2021
  • Verdiepende werksessie Wooncoöperatie: een model tussen huren en kopen, een model van betaalbaar wonen?, georganiseerd door de woonacademie van Provincie Limburg en Confederatie Bouw Limburg – 05/02/21
  • WebinarCoöperatief wonen: een antwoord op de wooncrisis‘, met Oikos, Cera & Architectuurwijzer – 08/12/2020
  • WebinarWooncoöperatie, een model tussen huren en kopen. Een model van betaalbaar wonen?’, georganiseerd door de woonacademie van Provincie Limburg, Confederatie Bouw Limburg en Cera – 03/07/20

 

Coöperatief wonen in de pers

 

Foto  Greencity, Zürich © Peggy Totté