In Vlaanderen blijft het dominante antwoord op de toenemende woonvraag: méér bouwen. De Vlaamse regering wil tegen 2050 ongeveer 450.000 extra woningen realiseren om de bevolkingsgroei op te vangen. Maar als het huidige bouwtempo aanhoudt, dreigt Vlaanderen op termijn zelfs een woningoverschot te creëren. Tegelijk staat vandaag al een groot deel van het bestaande woningbestand leeg of wordt het onderbenut.

Het probleem is dus niet zo zeer een tekort aan woningen, maar eerder een mismatch tussen het bestaande woningaanbod en de snel veranderende samenstelling van huishoudens. Terwijl klassieke gezinswoningen het woningbestand domineren, bestaat vandaag 70% van de huishoudens uit alleenstaanden of koppels zonder kinderen.

Met het project Unlock the Housing Stock onderzoeken Bond Beter Leefmilieu, LabLand, erts*en Architectuurwijzer hoe we de bestaande woningvoorraad slimmer kunnen benutten. Door woningen te delen, op te splitsen, op te toppen of leegstaande gebouwen te hergebruiken, kunnen we een groot deel van de toekomstige woonvraag opvangen zonder extra open ruimte aan te snijden. Daarbij kijken we in het bijzonder naar onderbenutte eengezinswoningen op goed gelegen locaties in en rond bestaande kernen.

Het project, gefinancierd door de Allianz Foundation, brengt strategieën, goede praktijken en internationale voorbeelden samen en onderzoekt welke ruimtelijke, juridische en financiële drempels vandaag nog in de weg staan. Door die knelpunten zichtbaar te maken en de dialoog aan te gaan met beleidsmakers en lokale besturen, willen we bijdragen aan de bouwshift in Vlaanderen: minder nieuwbouw, meer renovatie en een slimmer gebruik van wat er al is. Want soms ligt de oplossing voor de woonvraag niet in méér bouwen, maar in beter benutten wat al bestaat.