Ruimtelijke kwaliteit in Limburg
Lieve Drooghmans 5th October 2020

Architectuurwijzer onderzoekt – samen met UHasselt en Z33 – hoe we in Limburg kunnen bijdragen tot een goed opdrachtgeverschap en een hogere architecturale kwaliteit van diverse publieke bouw- en infrastructuurprojecten. Doel is om een debat op te starten over ruimtelijke kwaliteit en over goed opdrachtgeverschap, om hier een breed draagvlak voor te creëren én tegelijk het ambitieniveau te verhogen.

Niet elk lokale overheid of instantie is vandaag reeds overtuigd van de nood aan een betere architecturale of ruimtelijke kwaliteit van zijn/haar project. Het instrument van de Open Oproep bij de Vlaamse Bouwmeester is gekend, maar wordt vaak als te log of te omslachtig beschouwd. Bijgevolg worden de architecten in Limburg eerder aangesteld via een klassieke aanbestedingsprocedure waarin prijs vaak primeert boven kwaliteit tijdens de gunning. Architecten hechten op hun beurt wel belang aan een heldere projectdefinitie, of verlangen vaak naar een ambitieuze opdrachtgever en een sterke jury voor de beoordeling van hun dossier.

 

RUIMTELIJKE KWALITEIT ONDER DE AANDACHT

Om een breed publiek van opdrachtgevers warm te maken voor ons debat rond ruimtelijke kwaliteit in Limburg, bouwt AW via verschillende activiteiten en blogs een inhoudelijk traject uit rond dit thema. Aan de blogs is telkens een video gekoppeld waarin verschillende lokale besturen, stakeholders, architecten, … kort hun visie toelichten.

1. Debat over publieke architectuur in Limburg – met Adinda Van Geystelen, artistiek directeur van Z33
2. Open Oproep als beproefd instrument – met Stefan Devoldere, decaan Faculteit Architectuur & Kunst UHasselt

Deze lijst groeit als het traject vordert.

 

LEZINGEN

Architectuurwijzer organiseert een aantal architectuurlezingen die ingaan op het thema ruimtelijke kwaliteit. We gaan ervan uit dat deze lezingen kunnen plaatsvinden onder strikte coronamaatregelen, dat wil zeggen met een verminderde capaciteit. Deze beperking gaat Architectuurwijzer inzetten als een meerwaarde. Op deze VIP-lezingen zal het publiek vlot in gesprek kunnen gaan met de spreker, onder moderatorschap van Peggy Totté. De lezingen zijn nadien ook beschikbaar via ons videokanaal.

 

Donderdag 8 oktober 2020, 20u15, C-mine
Lezing door Kelly Hendriks van B-ILD (B)
Ondanks haar roots in Limburg heeft Kelly Hendriks ervoor gekozen om in 2009 een architectuurbureau in Brussel op te richten. Aan de hand van haar eigen werk komt zij vertellen over haar ervaring met diverse publieke opdrachtgevers in Vlaanderen, over talrijke deelnames aan architectuurwedstrijden, over de evolutie van een architectuurontwerp tot een gedragen en kwalitatief project in dialoog met de opdrachtgever, over de tijd, energie en expertise die nodig is om elk project tot een goed einde te brengen.

 

Donderdag 19 november 2020, 20u15, C-mine
Lezing door Dieter Leysen van 51N4E (B) & Point Supreme (GR)
Zoveel jaren na de uitvoering van het C-mine project, is het Brussels architectenbureau 51N4E opnieuw betrokken bij de mijnsite in Winterslag. Samen met hun Griekse partner Point Supreme zijn zij de ontwerpers van een nieuw stedenbouwkundig plan voor de resterende terreinen rond de mijngebouwen van C-mine én van de geplande nieuwbouw voor een nieuw C-mine atelier van CIAP en FLACC. Ook de binding met de tuinwijk van Winterslag komt aan bod.

 

Donderdag 10 december 2020, 20u15, C-mine
Lezing door BC Architects (B)
In Vlaanderen zien we vandaag een strakke scheiding tussen de bevoegdheden van de architect, de aannemer en de bouwproducenten. BC architecten ging op zoek naar een meer integrale benadering van dit proces, waarbij de bouwheer soms ook bouwt, de ontwerper materialen produceert of de aannemer mee ontwerpt. In enkele kleinschalige projecten, zoals bij de uitkijktoren van Gouden Liniaal architecten in Dilsen-Stokkem, vertrekken zij van ter plaatse ontgonnen bouwmaterialen zoals aarde, grind of leem en stampen zij deze bij elkaar tot grote stenen of muren. Dit gebeurt onder de naam BC Materials.

 

Donderdag 11 februari 2021, 20u15, C-mine
Lezing door Sarah Poot van Poot Architectuur (B)
De mogelijkheid van de Open Oproep wordt slechts door enkele Limburgse lokale besturen gebruikt. Zijn er alternatieve procedures mogelijk op maat van Limburg? Winvorm – op maat van kleinere publieke projecten in West-Vlaanderen – kan hiertoe inspiratie bieden. AW vraagt de provincie West-Vlaanderen om de werking van Winvorm toe te lichten. Sarah Poot (Poot Architectuur) was laureaat van twee projecten in de Winvorm oproep: de uitkijktoren aan de rand van Oostende en de renovatie van het Sint-Jans-Gasthuis te Lo-Reninge naar zeven hedendaagse noodwoningen.

 

Donderdag 18 maart 2021, 20u15, C-mine
Lezing door Mechthild Stuhlmacher van Korteknie Stuhlmacher Architecten (NL)
Korteknie Stuhlmacher is een Nederlands bureau dat in de running zit voor architect van het jaar. Hun project voor Predikheren in Mechelen won heel recent de Onroerend Erfgoedprijs 2020. Zij hebben een mooi palmares van Belgische projecten en werken hier ook heel graag, want in België kan je nog een goed gebouw maken (in tegenstelling tot de standaardisatie in Nederland). 

 

EXPO ‘OPEN OPROEP – 20 JAAR ARCHITECTUUR IN PUBLIEKE OPDRACHT’

De reizende expo over de Open Oproep (gerealiseerd door Team Vlaams Bouwmeester, Universiteit Gent en VAi) past perfect bij het discours dat AW wil voeren. In Vlaanderen is veel architecturaal talent aanwezig, maar om één of andere reden lijkt dit niet altijd z’n weg naar Limburg te vinden. De beproefde Open Oproep van de Vlaamse Bouwmeester wordt slechts door enkele lokale besturen in de regio gebruikt. Vele publieke opdrachten worden gegund via een klassieke aanbestedingsprocedure, vaak met focus op een zo laag mogelijke (ereloon)prijs.

De Open Oproep brengt de ambities naar een hoger niveau. Deze procedure stelt publieke opdrachtgevers in staat op een transparante manier en met internationaal bereik een ontwerpteam aan te stellen voor hun projecten.

 

Foto  Uitkijktoren Negenoord in Dilsen-Stokkem © Filip Dujardin