Gentse coöperatieven
iris 1st January 2018

Tot slot zijn er de eerste coöperatieve initiatieven in Vlaanderen, die toevallig of niet plaatsvinden in Gent. Zij proberen een antwoord te bieden op de private woningmarkt die binnen de stad nu enkel een aanbod biedt voor de middenklasse met tweeverdieners. Een grote doelgroep die zoekt naar betaalbare huurwoningen valt hier uit de boot en daarop proberen zowel CLT, stad Gent, Wooncoop als Labland een antwoord te vinden.

Een coöperatieve woonvorm leidt in de toekomst ook tot een beter beheer van een groepswoningbouwproject. Vlaams bouwmeester, Leo Van Broeck is overtuigd van de coöperatie als het optimale woonmodel, als alternatief voor de typische ‘krabbenmand’ van elke vereniging van eigenaars. In een VME is de groep teveel afhankelijk van de wil en de financiële capaciteit van elke bewoner om bepaalde onderhoudswerken aan een gebouw uit te voeren. In een coöperatie wordt doorheen de jaren een basiskapitaal opgebouwd, en is enkel een stemming op een algemene bewonersvergadering noodzakelijk. Als dichter wonen het echte toekomstmodel van Vlaanderen wordt, is het daarom ook wenselijk om dit beheersmodel van een coöperatie breder in te zetten.

CLT-Gent
Sinds december 2017 is de eerste Community Land Trust van Gent officieel opgericht. Het CLT-model werkt volgens het algemene principe van scheiding van grond en woning. Via erfpacht krijgt CLT een eerste projectgrond op Meulestede-Muide ter beschikking van de stad Gent. Op deze locatie is binnen de pilootprojecten ‘Collectief Wonen’ van de Vlaamse Bouwmeester in 2013 een eerste ontwerpvoorstel voor 34 woningen rond een gemeenschappelijke binnentuin getekend. Vandaag wordt samen met de stadsbouwmeester bekeken hoe een ontwerper kan aangesteld worden. De betrokkenheid van de toekomstige bewoners blijft een belangrijk aandachtspunt, evenals het betaalbaar wonen op grond van de stad.

Wooncoop
Een volledig privaat initiatief. Via deze coöperatie wil initiatiefnemer Karel Lootens betaalbaar wonen/huren introduceren op de private huurmarkt van Gent. Vanuit deze wooncoöperatie gaat hij op zoek naar geschikte bestaande panden in Gent (en andere delen van Vlaanderen). Zo heeft Wooncoop in het najaar een pand gekocht in de Tinkstraat in Gent. In dit pand zullen zij 6 kamers voorzien met twee gedeelde badkamers en twee toiletten, alsook een woonzolder met eigen badkamer en keuken, en gedeelde ruimtes op het gelijkvloers. Als bewoner word je aandeelhouder, en afhankelijk van de grootte van je aandeel, krijg je korting op de huurprijs. Bewoners worden ook betrokken in de inrichting en het beheer van hun woning. Qua investering, kijkt Wooncoop in de eerste plaats naar de bewoners, maar ook naar andere private investeerders, en tot slot naar de banken.

Labland
Steven Vroman is één van de initiatiefnemers achter Labland, een experiment dat moet leiden tot innovatieve woningen in de stad. Ze zijn op zoek naar geschikte locaties en partners om hun ideeën te realiseren. Ze beschouwen het S’lowtechproject in Wrocraw in Polen als hun referentievoorbeeld. Binnen een rudimentaire structuur van kolommen en balken, kunnen bewoners hier zelf hun woning ontwerpen en bouwen met ecologische materialen. Ook binnen het burgerbudget van de stad Gent heeft Labland een voorstel ingediend om prototypes van demonteerbare en betaalbare woningunits te ontwikkelen op onderbenutte kavels in de 20ste eeuwse gordel. Labland wil zich zo ook richten op alleenstaanden, nieuwkomers en andere doelgroepen die moeilijk aan bod komen op de huurmarkt.

CODAK-project
Binnen de dienst Wonen van de stad Gent & SOGent werkt men aan de voorbereiding van een nieuw huisvestingsmodel voor de private huurmarkt. Zij zoeken een oplossing voor alleenstaande en kleine gezinnen die moeilijk een betaalbare huurwoning vinden op de private markt. Gent wil zelf appartementen en studio’s aanbieden aan de helft van de gangbare huurprijs, ofwel circa 5 tot 7 euro/m2 per maand. Hiertoe willen zij een nieuwbouw realiseren op een terrein in Meulestede (op loopafstand van CLT-project), en een beheers- en financieringsmodel ontwikkelen. Ze vatten het op als slim wonen, waarin je een appartement huurt van een coöperatie waarvan je ook mede-eigenaar bent. Voor dit project heeft de stad Gent zelf een eerste volumestudie opgezet, maar is nog geen architecturaal ontwerp uitgewerkt. Zij hanteren ook een principe van delen, waarin bewoners betalen voor wat ze gebruiken. Voorziene deelruimtes zijn: gastenkamer, logeerkamer, extra slaapkamer, wasruimte, werkruimte, vergaderruimte en bergruimte.

Vanuit de zoektocht naar betaalbare huisvesting primeert voorlopig wel het budget, en staat een hoge architecturale kwaliteit niet bovenaan op de agenda. Coöperatieve projecten in Duitsland, Zwitserland, … tonen evenwel dat betaalbaarheid en kwaliteit hand in hand kunnen gaan. Bovendien kan binnen eenzelfde budget zowel een ‘slecht’ als een ‘goed’ plan gemaakt worden. De keuze voor een goede architect kan hier opnieuw aan bijdragen.

Op het vlak van collectieve en coöperatieve woningbouw is de stad Gent ongetwijfeld één van de pioniers in Vlaanderen. Lees er hier meer over.

Peggy Totté

16/04/2018

Uw reactie

Your email address will not be published. Required fields are marked *