Gent, pionier collectief en coöperatief wonen
iris 13th May 2018

Op het vlak van collectieve en coöperatieve woningbouw is de stad Gent ongetwijfeld één van de pioniers in Vlaanderen. De veelheid aan initiatieven speelt zich op de drie vlakken: de bouwgroepen, de investeerders en de coöperaties.

Wat betreft de bouwgroepen nemen bewoners veelal zelf initiatief. Ze stellen vaak een architect én procesbegeleider aan. Zo zijn vandaag minstens 5 projecten in voorbereiding, samen met Cohousing Projects. Tegelijk zijn er de initiatieven van SOGent om gebouwen of terreinen specifiek te richten aan bouwgroepen. Zo is SOGent ooit gestart met een eerste project in de Tolhuislaan: er is een groep bewoners gezocht en samen hebben ze de bouwaanvraag voorbereid. Deze positieve ervaring leidde naar een tweede project op de moeilijke site van de oude champignonkwekerij in De Bethunestraat. Ook hier heeft SOGent samen met de bewonersgroep ECTV architecten aangesteld, en heeft de groep vervolgens het proces zelf in handen genomen. Gelet op de grote interesse voor het laatste cohousingproject was SOGent klaar om een derde én groter project, het Bijgaardehof, te lanceren. In dit grote collectief woonproject voor meer dan 50 gezinnen vormt het voorbereidend proces wel een grote klus. Tijdens het debat over coöperatieve woningbouw bij AW op 20 oktober 2017, heeft procesbegeleider Tom Lagast dit proces uitvoerig toegelicht.

In de Nieuwe Dokken van Gent is het consortium Schipperskaai Development als privaat ontwikkelaar aangespoord vanuit de stad om een eerste collectief woongebouw te realiseren. Zij zetten de Dubbeltuupe als volgt in de markt: “Dubbeltuupe geeft een nieuwe invulling aan cohousing: elk gezin heeft een eigen woning met privaat terras, maar er zijn ook gedeelde ruimtes die openstaan voor elke bewoner. Een extra slaapkamer voor logees bijvoorbeeld, of een grote polyvalente ruimte die uitgeeft op de kade en het parkje. De 16 woningen zelf zijn zeer divers dus er is voor elk wat wils.” Zo ontstaat een gebouw dat zich weinig zal onderscheiden van de andere gebouwen op Nieuwe Dokken, maar toch kan rekenen op sterk betrokken bewoners.

De eerste coöperatieve initiatieven in Gent proberen een antwoord te bieden op de private woningmarkt die vandaag vooral een aanbod heeft voor de middenklasse met tweeverdieners. Een grote doelgroep die zoekt naar betaalbare huurwoningen valt hier uit de boot. Daarop proberen zowel Community Land Trust, stad Gent, Wooncoop als Labland een antwoord te vinden, met vier heel verschillende projecten. Community Land Trust (CLT) is in 2017 opgericht en bereidt een eerste project voor op de Meulestede. De stad Gent wil in dezelfde buurt haar CODAK-project realiseren voor alleenstaande en kleine gezinnen aan de helft van de gangbare huurprijs, ofwel circa 5 tot 7 euro/m2per maand. Wooncoop is een volledig privaat initiatief waar bewoners aandeelhouder kunnen worden van een pand. Ze zijn ook betrokken in de inrichting en het beheer van hun woning. En tot slot is er Labland, is een experiment dat vooral inzet op innovatieve woningen, waaronder demonteerbare en betaalbare units.

Met dit palmares is Gent is de perfecte gaststad voor een nieuwe editie van de tentoonstelling ‘AT HOME. Building and Living in Communities’. Deze expo van DAM Frankfurt zal van 10 mei tot 16 september 2018 opgesteld staan in het STAM. Architectuurwijzer is betrokken als mede-organisator en kan zo verder timmeren aan een draagvlak voor collectieve woonprojecten in Vlaanderen en vooral ook inspireren vanuit kwalitatieve architectuur.

Peggy Totté

Foto Filip Dujardin via Havan-a

16/04/2018

Uw reactie

Your email address will not be published. Required fields are marked *